علوم قرآن و حدیث

قرانی ، علوم قران، حدیث

 

کلمه ارض 446 بار در قرآن آمده است.(قاموس قرآن ، بیان می کند که ارض 461 بار در قرآن آمد است !!) اما هميشه بلفظ مفرد، در روايت و نهج البلاغه بلفظ جمع ( ارضون، ارضين) نيز آمده است.(1( درست است که " ارض " در تمام قرآن به صورت مفرد آمده و به صورت جمع نیامده است اما در یک آیه از آیات قرآن به هفت زمین اشاره شده است.

 

نام مشهور هفدهمین سوره قرآن ، بنى اسرائيل است و نام هاى ديگرى نيز از قبيل اسراء و سبحان دارد. روشن است كه هر يك از اين نامها به تناسب مطالبى است كه در اين سوره در رابطه با آن وجود دارد. اگر نام بنى اسرائيل بر آن گذارده شده به خاطر آنست كه بخش قابل ملاحظه اى در آغاز و پايان اين سوره پيرامون بنى اسرائيل است . و اگر به آن اسراء گفته ميشود به خاطر نخستين آيه آن كه پيرامون اسراء (معراج ) پيامبر سخن ميگويد. و سبحان نيز از نخستين كلمه اين سوره گرفته شده است .

 

آیات قرآن پیرامون خلقت حیوانات را در چند دسته می توان قرار داد: 1. دسته ای از آیات که در آن ها به صورت کلی به خلقت آنچه در آسمان و زمین است ، اشاره شده است. مانند: الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ .....﴿1) همان كسى كه آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آن دو است در شش روز آفريد .... هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي الأَرْضِ جَمِيعًا ....﴿2) او خدائي است كه همه آنچه (از نعمتها) در زمين وجود دارد، براي شما آفريده ....

 

1. در روایت سوره الرحمن ،عروس قرآن معرفی شده است. وَ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ ع عَنْ آبَائِهِ عَنْهُ قَالَ لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَرُوسٌ وَ عَرُوسُ الْقُرْآنِ سُورَةُ الرَّحْمَنِ جَلَّ ذِكْرُهُ ؛براى هر چيزى عروسى است ، و عروس قرآن سوره الرحمن است.(1) علت اینکه سوره مبارکه الرحمان به عروس قرآن تشبیه شده است : واژه ((عروس )) در زبان فارسى به خصوص ‍ زن اطلاق مى شود، ولى در فرهنگ عرب به مرد و زن هر دو مادام كه در مراسم عروسى هستند اطلاق مى گردد.

آيا محتواي قرآن با كتاب‌هاي پيامبران ديگر فرق مي‌كند؟

خداوند متعال در قرآن كريم مى فرمايد: (واَنزَلنا اِلَيكَ الكِتـبَ بِالحَقِّ مُصَدِّقـًا لِما بَينَ يَدَيهِ مِنَ الكِتـبِ ومُهَيمِنـًا عَلَيهِ ...);[مائده، آيه 48] اين كتاب [قرآن] را به حق بر تو فرو فرستاديم، در حالى كه كتاب هاى پيشين را تصديق مى كند و حافظ و نگاهبان آنهاست.

 

در این زمینه چند مطلب بیان می شود. مطلب اول: خیر، اختلاف قرائات، نه از دیدگاه شیعیان و نه از دیدگاه اهل سنت موجب تحریف قرآن نیست؛ البته اگر تصویر درستی از اختلاف قرائت های قرآن نداشته باشیم، اختلاف قرائت ها هم، نوعی تحریف قرآن به حساب می آید. توجه داشته باشید كه پیامبر اكرم(ص) در اواخر عمر شریف خود دستور نوشتن قرآن هایی با خط بهتر، و بر اساس متن و قرائت صحیح آن، و با نظم و ترتیب آیات سوره ها را دادند.

آيا فقط مضمون قرآن از سوى خداست، يا الفاظ هم از طرف خداوند نازل شده است.

آری، حتی الفاظ قرآن کریم نیز از طرف خداوند بوده که توسط فرشته وحی بر پیامبر اکرم(ص) نازل شده است؛ زیرا: 1. اثبات معجزه بودن قرآن کافی است تا نشان دهد قرآن از طرف خداست. توجه داشته باشید که بقیه کلمات پیامبر معجزه نیست. این تفاوت به چه خاطر است؟! در این باره مطالب بسیاری نوشته شده است که می توانید نمونه ای از این مباحث را در ترجمه تفسیر المیزان، ج1، ص94 به بعد مشاهده کنید.

آيا در قرآن كريم راجع به كرات آسمانى كه فعلا دانشمندان تا حدودى موفّق به تسخير آن شده اند تذكّرى داده شده يا نه و آيا توفيق بيشتر در اين باره پيدا خواهند نمود يا خير؟

«وَ مِنْ ءَايَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَابَّةٍ » و از آيات اوست آفرينش آسمانها و زمين و آن چه از جنبندگان در آن ها منتشر نموده.(1) «وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَا فىِ السَّمَاوَاتِ وَ مَا فىِ الْأَرْضِ مِن دَابَّةٍ ‏» تمام آنچه در آسمانها و زمين از جنبندگان وجود دارد، براى خدا سجده مى‏كنند.(2)

اين که خدا مي فرمايد: قل الروح من امر ربي (روح از امر خداست) يعني چه؟

«وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَليلاً» و از تو درباره «روح» سؤال مى‏كنند، بگو: «روح از فرمان پروردگار من است و جز اندكى از دانش، به شما داده نشده است!» (1) مفسران بزرگ در گذشته و حال درباره معنی روح و تفسیر این آیه شریفه سخن بسیار گفته‏اند. یکی از تفسیرها این است که پرسش کنندگان از حقیقت روح آدمی سؤال کردند؛ روح عظیمی که ما را از حیوانات جدا می‏سازد و برترین شرف ما است و تمام قدرت و فعالیت ما از آن سرچشمه می‏گیرد.

 

با عرض سلام و ادب خدمت شما دوست بزرگوار در این که قرآن کتابی قابل فهم است و به زبان عربی روشن بیان شده و یادآور به فطریات و عقلیات است و با بیان موعظه گونه و نصیحت وار و با وعده و وعید به هدایت آدمیان همت گمارده، هیچ شکی نیست. قرآن کتاب معما نیست که فقط معما شناسان بتوانند آن را بفهمند و کتاب تخصصی علمی هم نیست که عموم مردم و غیر متخصصان با مراجعه مستقیم به او هیچ بهره ای نگیرند و جز مراجعه به اهل تخصص برای فهم آن راهی نداشته باشند.