تفاوت استفاده از فعل یشعرون در آیات 12 و 9 سوره بقره

نمایش نسخه چاپینمایش نسخه چاپی

افعال « ما یشعرون » و « لایشعرون » هر دو فعل نفی هستند ، علت اینکه در آیه 12 سوره بقره برای نفی کردن « یشعرون » از « لا » استفاده شده و در آیه 9 همین سوره برای نفی کردن « یشعرون » از « ما » استفاده شده است چه می باشد ؟

پاسخ: 
پرسش: شرح : افعال « ما يشعرون » و « لايشعرون » هر دو فعل نفي هستند ، علت اينكه در آيه 12 سوره بقره براي نفي كردن « يشعرون » از « لا » استفاده شده و در آيه 9 همين سوره براي نفي كردن « يشعرون » از « ما » استفاده شده است چه مي باشد ؟ پاسخ پرسشگر محترم قرآن كتاب خداست كه بر قلب رسول نازل شده و ايشان آن را ابلاغ كرده است. خداوند براي تاثيرگذاري بيشتر قرآن بر اساس قواعد و اسلوب بيان، بهترين روش بيان را برگزيده و قرآن از جهت رسايي مطالب و فصاحت و بلاغت معجزه است همچنان كه از جهات ديگر و ما شايد نتوانيم وجه بعضي انتخاب ها را بيابيم. در اين مورد شايد اولي با «ما» نافيه و دومي با «لا» نافيه منفي شده تا يكنواختي حاصل نشود و نوعي تفاوت بيان و لحن باشد كه خود يك صناعت كلامي است و شنونده و تلاوت كننده را بيشتر جذب مي كند و تاثيرگذارتر است. البته از لابلاي متون تفسيري مي توان وجوه احتمالي ديگري را ذكر كرد مانند اينكه «ما» نافيه وقتي بر سر فعل مضارع مي آيد صرفا براي نفي زمان حال است و «لا» نافيه وقتي بر سر فعل مضارع مي آيد زمان حال و آينده را نفي مي كند.(1) ممكن است از نظر ادبيات عرب وجوه و نظرات ديگري نيز مطرح باشد كه ما به آنها دست نيافته ايم. پي نوشت ها: 1. زحيلى وهبة بن مصطفى، التفسير المنير في العقيدة و الشريعة و المنهج، بيروت- دمشق، دار الفكر المعاصر، 1418 ق، ج‏27، ص 49.