امام زمان (ع) | پرسمان قرآن

امام زمان (ع)

نمایش نسخه چاپینمایش نسخه چاپی

سلام علیکم خدا قوت. ایا ظهور نزدیک است؟ ایا وقتی امام زمان ظهور کنند قیامت میشود ؟ ایا جنگ میشود ؟ ایا میتوان بعد ظهور ایشان باز هم در دنیا زندگی کرد ؟ ایا ایشان خانواده(زن و بچه ) دارند ؟بعد ایشان یارانشان همیشه در حال جنگند؟

پاسخ: 
پرسش: سلام عليكم خدا قوت. 1 - ايا ظهور امام زمان نزديك است؟ پاسخ از متون ديني و روايات استفاده مي شود: نمي‌توان براي ظهور امام زماني را معيّن نمود و گفت: ظهور حضرت نزديك يا دور است. زيرا زمان ظهور امام از اسرار الهي است كه خداوند مي‌داند. هر گاه خدا اراده نمود، حضرت ظهور مي‌نمايد. اگر فردي زمان ظهور را معين كرد، وظيفه داريم او را تكذيب نماييم. بنا بر اين كسي نمي تواند بگويد كه وقت ظهور نزديك است. در روايات نيز از تعيين زمان ظهور امام زمان نهي شده است. عبدالرحمن بن كثير مي گويد: در محضر امام صادق(ع) بودم كه «مهزم» وارد شد و عرض داشت: خبر ده مرا از امرى كه منتظرش هستيم كه كى خواهد بود؟ فرمود: وقتگذاران دروغگويند. عجله كنندگان هلاك گردند. تسليم شدگان نجات يابند.(1) ظهور امام مبتني بر شرايط و نشانه‌هايي است. هر گاه زمينه ظهور امام فراهم شود و نشانه‌هاي ظهور محقق گردد،حضرت ظهور مي‌نمايد. نمي‌دانيم كه شرايط فراهم شده و نشانه‌هاي ظهور محقق گرديده يا نه. قطعا خيلي از نشانه ها تا حال تحقق نيافته است. البته معناي نفي تعيين ظهور آن نيست كه نااميدشويم ومنتظر ظهور امام نباشيم، بلكه معني نفي ظهور اين است كه ما براي ظهور امام زماني را- گرچه به صورت تقريبي- تعيين كنيم. تعيين و نفي تعيين ظهور يك مقوله است واميد به ظهور امام زمان (ع) و نزديك دانستن آن مقوله ديگر است. شايد بر همين اساس باشد كه در دعاي"عهد" آمده است: اللهم اكشف هذه الغمة عن هذه الامة بحضوره و عجل لنا ظهوره انهم يرونه بعيدا و نريه قريبا"(2)) پروردگارا! با حضور ولي و دوست خود اندوه را از دلهاي اين امت بزداي ودرظهور وي شتاب كن (هرچند) ديگران ظهور حضرتش را دور مي انگارند و لي ما آن را نزديك مي بينيم. چه خوشست بوي عشق از نفس نيازمندان دل از انتظار خونين دهن از اميد خندان پي نوشت ها: جهت مطالعه بيش تر به كتاب: دادگستر جهان از آيت الله ابراهيم اميني وموعود نامه، مجتبى تونه‌اي، مراجعه كنيد. پي‌نوشت‌ها: 1. محمد بن يعقوب كليني، اصول كافى، تحقيق علي اكبر غفاري، تهران، دارالكتب الاسلاميه، ج 1، ص 368. 2. مفاتيح الجنان، دعاي عهد. عنوان: 2 -ايا وقتي امام زمان ظهور كنند قيامت ميشود ؟ پرسش: پاسخ با توجه به روايات- در باب ظهور-، قيامت بلافاصله پس از ظهور نخواهد بود، بلكه فاصله اي ميان آن ها وجود دارد. درباره مدت زمان حكومت امام زمان(ع)روايات مختلف است: در برخى از روايات مدت حكومت امام زمان(ع) هفت و نه سال بيان شده است.(1) در روايتي ديگر آمده است كه:«مهدى سى و يا چهل سال حكومت مى‏ كند».(2) آيت‌الله مكارم شيرازي درباره مدت حكومت امام زمان(ع)مي نويسد:«اگرچه درباره مدت حكومت او احاديث مختلفي در منابع اسلامي ديده مي ‌شود كه از پنج يا هفت سال تا 309 سال (مقدار توقف اصحاب كهف در آن غار تاريخي) ذكر شده است كه در واقع ممكن است، اشاره به مراحل و دوران ‌هاي آن حكومت باشد (آغاز شكل گرفتن و پياده شدنش پنج يا هفت سال و دوران تكاملش چهل سال و دوران نهايي ‌اش بيش از سيصد سال! دقت كنيد)، ولي قطع نظر از روايات اسلامي، مسلم است كه اين آوازه ‌ها و مقدمات براي يك دوران كوتاه مدت نيست؛ بلكه قطعاً براي مدتي است، طولاني كه ارزش اين همه تحمل زحمت و تلاش و كوشش را داشته باشد.»(3) شهيد محمد صدر نيز در اين رابطه مي نويسد: بعد از شهادت امام زمان، و تأسيس حكومت عدل و رشد فكري و ديني مردم و ايجاد مدينه‏ فاضله، انسانهاي صالح كه تربيت يافته‏ مكتب امام زمانند، يكي پس از ديگري اين حكومت را اداره مي‏ كنند تا روز قيامت. (4) يكي ديگرازدانشمندان اسلامي مي نويسد: بعد از شهادت امام زمان، ائمه معصومين، يكي پس از ديگري به دنيا رجعت خواهند كرد و حكومت مي كنند. (5) بنابرتوضيحاتي كه گذشت نمي توان گفت كه وقوع قيامت بلافاصله بعد از ظهور خواهد بود، بلكه قطعا فاصله اي به احتمال زياد طولاني ميان اين دو واقعه وجود خواهد داشت و ظهور آن حضرت برابر با رسيدن قيامت نبوده و خاتمه مهلت بشريت و پايان كار دنيا نمي باشد. پي نوشت ها: 1 احمد بن حنبل، مسند احمد، قاهره، موسسه قرطبه، بيتا، ج 3، ص 28. 2. صافي گلپايگاني، منتخب الاثر، قم، مركز نشر آثار آيت الله صافي، بيتا، ص 617. 3. ناصر مكارم شيرازي، حكومت جهاني موعود عجل الله تعالي فرجه الشريف، انتشارات نسل جوان، ص 281. 4. سيد محمد صدر، تاريخ ما بعد الظهور، قم، 1383 هـ.ش، ص 653 ـ 639. 5. سيد كاظم قزويني، امام مهدي از ولادت تا ظهور، ترجمه فريدوني، تهران، نشرآفاق، 1386 هـ.ش، ص 672. عنوان: 3 -ايا زمان ظهور جنگ ميشود ؟ پرسش: پاسخ حضرت مهدي(عج) همانند پيامبر و ديگر امامان معصوم(ع) هدف و سر لوحه فعاليتش دعوت مردم به حق و ارشاد و هدايت است. هرگاه در اين باره با مانعي رو به رو گردد، نوبت به دفاع و جنگ با فاسدان مي‌رسد. طبيعي است كه در آغاز ظهور و آن گاه كه يارانش گرداگرد حضرت حلقه زنند، امام دعوت خود را شروع خواهد نمود. اگر در فرآيند آن موانعي قرار مي‌گيرد و حضرت ناگزير شود موانع را از مسير راه بردارد،‌به جنگ با دشمنان مي‌پردازد. توضيح آنكه: در زمان ظهور امام زمان(ع) فضاي فكري انسان‌ها تغيير يافته و آمادگي بيش تري براي پذيرش حكومت امام زمان (ع) پيدا مي كنند. از سوي ديگر، امام زمان (ع) با بهره‌گيري از الطاف، عنايات خداوند و امدادهاي غيبي حكومتي تشكيل مي دهد كه مورد قبول عامه مردم مي باشد. بر اين اساس، مخالفت هاي زيادي با حكومت وي صورت نمي‌گيرد. از همه مهم‌تر اين كه حضرت نخست به هدايت مردم مي‌پردازد. اين امر، جذب طيف وسيع مردم را درپي دارد. البته در اين ميان، برخي باحكومت امام مخالفت مي كنند و امام نيز با آن ها مبارزه مي نمايد؛ اما اين كه مخالفان امام چه كساني هستند، دقيقاً معلوم نيست. در مجموع، مي توان گفت: بيش تر مخالفان امام كفار، مستكبران و منافقان مي باشند. (1) به عبارت ديگر، مخالفان امام به چند گروه تقسيم مي شوند كه در مقدمات نهضت اخلال كرده و در برابر حكو مت مقابله مي كنند. (2) اينان عبارت اند از: 1. راحت طلبان: راحت طلبى، ريشه درخود پرستى دارد و منشأ همه مفاسد است. در نبرد امام زمان با دشمنان، مؤمنان پيشاپيش به استقبال رفته و خود را براى بلايا آماده مى كنند؛ ولى راحت طلبان با دستاويز قرار دادن مذهب، در پى توجيه وضع و پايگاه خويش هستند و با حضرت همراه نمى شوند. در پاسخ دعوت امام به جهاد با مستكبران، آيات تقيه را مى خوانند. امام زمان در مقابله با توجيه هاى كج انديشانه آنان به قرآن استدلال مى كند و حق را بدون پرده آشكار مى سازد و سرانجام، راحت طلبان را در رديف منافقان كيفر مى دهد. (3) 2. جمود انديشان: ظاهر گرايان، از مهم ترين موانع احياى دين و تحولات اجتماعى بوده اند؛ به هنگام ظهور امام، تحجر در انديشه ها و رفتار اجتماعى، نه تنها از ميان نرفته كه در لفافه هاى نوظهور مى يابد. امام زمان نيز با اين گروه رو به رو شده و با آنان مبارزه مي كند. اما امام، در مبارزه و بيرون كردن اين گروه از صحنه اجتماعى، پيش از جدش پيامبر به زحمت مى افتد. پيامبر با كافران بى پرده، رو به رو بود كه از اعلان دشمنى ابايى نداشتند و آشكار با اسلام و پيامبر مى جنگيدند؛ ولى اين دسته از معارضان مهدى، پينه بر پيشانى دارند و در ميان مردم، به زهد و ورع مشهورند و با سلاح دين، به جنگ امام مى روند. امام صادق (ع) مى فرمايد: آزردگي هايى كه مهدى ما از سوى نادانان روزگار خود متحمل مى شود، بيش از زحماتى است كه به پيامبر از جاهلان زمان خود وارد شد. گفتم: چگونه؟ فرمود: پيامبر در زمانى بر انيگخته شد كه مردم سنگ و درخت و چوب را مى پرستيدند. قائم، آن گاه كه قيام كند، مردم عليه او قرآن را تأويل مى كنند. به خدا سوگند، همانند سرما و گرما عدالت وارد سراهاى آنان خواهد شد. (4) در قضيه اى، امام در جمع مردم سخن مى گويد و حقايق را بر مردم آشكار مى سازد. گروهى از مردم تاب سخنان حضرت را نياورده، عليه امام خروج مى كنند. امام صادق(ع) مى فرمايد: در وقت ظهور قائم ما، براي تان سخنانى گويد كه تاب شنيدن آن را نداريد. عليه او در رميله شورش خواهيد كرد. او، با شما جنگيده و شما را نابود خواهد كرد. (5) 3. كافران، منافقان و مستكبران در طول تاريخ اسلام، افرادى از منافقان، با سوء استفاده از آزادي هاى اسلامى، وارد مسلمانان شده و با تظاهر به شعائر اسلامى، از امكانات جامعه مسلمانان، استفاده كرده اند. مصالح اسلام، ايجاب مى كرد پيامبر و ائمه، با آنان مدارا كنند و از درونشان پى جويى نكنند. در حكومت مهدى نيز، اين گونه افراد در صدد نفوذ در حكومت و جامعه اسلامى بر مى آيند. منافقان، گاه تردستانه تا سطح تصاحب مقامات عالى حكومت امام پيش مى روند؛ ولى ذكاوت و قدرت امام جايى براى دست اندازى منافقان باقى نمى گذارد و شديداً پاكسازى مى شوند. (6) حضرت، پس از در هم شكستن مقاومت مخالفان، پيروزمندانه وارد كوفه مى شود و منافقان را در رديف ساير فرقه هاى منحرف نافرمان، از ميان بر مى دارد. (7) كفار نيز كه ادعاى سركردگى مردم جهان را داشته و نهضت آزادى بخش مهدى را مانع منافع نارواى خود مى بينند، در برابر حضرت صف آرايى مى كنند. آنان، براى جلوگيرى از مسلمان شدن مستضعفان و حاكميت محرومان، نيرو تهيّه كرده و با سپاهيان امام درگير مى شوند. امام صادق (ع) مى فرمايد: «اذا خرج القائم لم يبق مشرك باللّه العظيم ولاكافر، الا كره خروجه». (8) مشركان و كفار از قيام مهدى ناخشنودند. دنياى كفر، با دستاويز قرار دادن كيش نصرانيت، با امام درگير مى شوند و به دشمنان امام، كمك مى رسانند و به هنگام شكست، بديشان پناه مي دهند. (9) مستكبران نيز با امام مخالفت مي كنند؛ اما امام با قاطعيت با اين گروه برخورد كرده، آنان را شكست مي دهد. پي نوشت ها: 1. مجله حوزه، شماره 70 و 71 (ويژه نامه امام زمان)، ص 315. 2. محمدي ري شهري، ميزان الحكمه، ج 1، ص 292، بي نام. 3. مجله حوزه، ص 310. 4. بحار الانوار، ج 52، ص 375. 5. همان، ص 338. 6. همان. 7. مجله حوزه، ص 314- 315؛ مجتبي تونه ا ي، پيشين، ص623؛ ر.ك: بحراني، تفسير بحراني، ج 2، ص 1211. 8. بحار الانوار، پيشين، ص 344. 9. مجله حوزه، ص 315؛ ر.ك: مجتبي تونه اي، پيشين، ص 626. عنوان: 4 -ايا ميتوان بعد ظهور امام زمان باز هم در دنيا زندگي كرد ؟ پرسش: پاسخ بله بعد از ظهور امام زمان (ع) انسان ها زندگي مي نمايند. يكي از اهداف مهم ظهور امام زمان (ع) نيز تشكيل حكومت مطلوب است، كه درآن رفاه، عدالت، امنيت، تمدن، علم بهداشت...، وجود دارد. لازمه تحقوق چنين حكومتي، زندگي انسان ها در اين جامعه است. توضيح اينكه: امام زمان(ع) ضمن اعلام ظهور(1) و برخورد با دشمان (2)،حكومت تشكيل و جهان را فتح مي كند.(3) اين حكومت داراي خصوصيات زير مي باشد: الف )حكومت مستضعفان "و نريد ان نمن علي‏الذين استضعفوا في‏الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثين، و نمكن لهم في‏الارض‏..."(4) بر آن هستيم كه بر مستضعفان روي زمين نعمت دهيم و آنان را پيشوايان سازيم و وارثان گردانيم. اين آيه اگر چه به مناسبت داستان فرعون و موسي و بني‏اسرائيل نازل شده، اما معناي آن عام بوده و بيانگر سنتي است كه خداوند در ميان مردم جاري ساخته است. آيه بيان مي‏كند كه خداوند مستضعفان را بر مستكبران غالب سازد. آن ها را وارث شهر و سرزمين مستكبران نمايد. در حديثي كه «مفضل‏بن عمر» روايت كرده آمده است: از اباعبدالله (امام صادق)شنيدم: پيامبر نگاهي به علي، حسن و حسين(ع) انداخت. در حالي كه گريه مي‏كرد فرمود: شما مستضعفان پس از من هستيد. مفضل مي‏گويد: پرسيدم: معناي اين سخن چيست؟ امام فرمود: معنا اين است كه شما امامان بعد از من خواهيد بود.(5) ب)حاكميت صالحان "ولقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان‏الارض يرثها عبادي الصالحون‏"(6) در زبور، پس از ذكر (تورات) نوشته‏ايم كه زمين را بندگان صالح من به ميراث خواهند برد. ج)جانشيني مؤمنان "خدا به كساني از شما كه ايمان آورده‏اند و كارهاي شايسته كرده‏اند، وعده داد كه روي زمين جانشين ديگران شان كند، همچنان كه مردمي را كه پيش از آن ها بودند، جانشين ديگران كرد. دين شان را، كه بر ايشان پسنديده است، استوار سازد. وحشت شان را به ايمني بدل كند. مرا مي‏پرستند. هيچ چيزي را با من شريك نمي‏كنند." (7) مضمون اين آيات حكومت صالحان و مومنان بعد از ظهو ر مي باشد،كه نتيجه آن زندگي مردم بعد ازظهور است. همچنين شيعيان عقيده دارندكه در هنگام ظهور حجت(عج) يا بعد از آن، ائمه معصومين(ع) جهت تشكيل حكومت رجعت مي نمايند. البته رجعت اختصاص به امامان ندارد. برخي مؤمنان رجعت مي‏كنند تا سير تكاملي خويش را از طريق بازگشت به اين جهان ادامه دهند. از سوي ديگر اينان مي‏بايد رجعت نمايند تا شاهد و ناظر حكومت جهاني حق و عدالت باشند . هم چنين كفار و طاغيان ستمگري كه در مرحله منحطّي از كفر و ظلم قرار دارند، رجعت مي‏كنند تا علاوه بر كيفر خاص در رستاخيز، مجازات‏هايي در اين جهان ببينند.(8) معناي رجعت برخي مومنان نيز نشان ازآن دارد كه مردم درسايه حكومت امام زمان (ع) وديگر ائمه زندگي مي نمايند. پي نوشت ها: 1. نجم الدّين طبسى، چشم اندازى به حكومت مهدى، ص 64 - 65، بي نام. 2. علامه مجلسى، بحارالأنوار، بيروت، لبنان، مؤسسةالوفاء 1404ه.ق، ج52، ص353. 3. صافى گلپايگانى، منتخب الاثر، قم، موسسه السيده المعصومه، 1419، ص 585. 4. قصص (28)، آيه 5. 5. شيخ صدوق، معاني الأخبار،ترجمه محمدى‏، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، 1377 ش‏، نوبت چاپ دوم‏، ج1، ص 188. 6. انبيا(21)، آيه 105. 7. نور (24) آيه 55. 8. ناصر مكارم شيرازى، تفسير نمونه‏، ناشر دار الكتب الإسلامية، تهران‏، سال چاپ 1374 ش‏، ج 15، ص 559. عنوان: 5 -ايا امام زمان خانواده(زن و بچه ) دارند ؟بعد ايشان يارانشان هميشه در حال جنگند؟ پرسش: پاسخ لازم است مساله ي ازدواج امام زمان (ع) را طي چند نكته بيان نمائيم: اوّل: چون امام زمان(عج) غايب است، نمى‏توان از راه حس و مشاهده و به صورت عادى به پاسخ سؤال نايل شد؛ نيز چون سؤال از مباحث عقلى و انتزاعى نيست، از راه برهان عقلى نيز نمى‏توان پاسخ را دريافت نمود. تنها راه پاسخ گويى، روايات پيشوايان معصوم(ع) است، چون آنان هستند، كه مى توانند از آينده خبر دهند و از آن جمله مسائل مربوط به مهدى منتظر(ع)است. دوم: حال كه پاسخ را مى بايست از اخبار پيشوايان معصوم گرفت، به سراغ روايات مى رويم. در روايات صحيح و معتبر، پاسخ روشنى به پرسش وجود ندارد؛ بلكه در برخى روايات با ابهام و اشاره در اين زمينه سخن به ميان آمده است، از جمله: 1- مفضل بن عمر گويد: از امام باقر(ع) شنيدم كه فرمود: «صاحب الزمان را دو غيبت است. يكى از آن دو به اندازه‏اى طولانى شود كه برخى گويند: حضرت از دنيا رفته و برخى گويند كشته شده است. اما كسى جز آنانى كه امور حضرت را پى‏گيرى مى كنند، از مكان و فرزندان وى آگاه نيستند».(1) 2-امام صادق(ع) نيز فرمود:«گويا مى بينم حضرت مهدى(عج) با اهل و عيالش در مسجد سهله است».(2) 3- از امام هشتم(ع)دردعايى نقل شده است: «اللّهم اعطه فى نفسه و أهله و ولده و ذريته و جميع رعيته ما تقرّ به عينه و تسرّ به نفسه؛ (3) خدايا، مايه چشم روشنى و خوشحالى امام زمان را در او و خانواده و فرزندان و ذريه و تمام پيروانش فراهم فرما!». 4-نيزازآن حضرت در موردامام زمان اين دعا نقل شده است:«اللهم صل على ولاة عهده و الائمة من ولده؛ (4) خدايا، بر واليان و فرزندان وى كه امامند، درود فرست!». ظاهر اين اين روايات دلالت بر زن و فرزند داشتن است. اين روايات به فرض پذيرش و درستى سند و صحت انتساب آن به امام معصوم، از نظر دلالت به روشنى گويا نيست كه امام مهدي در دوره غيبت همسر و فرزند دارد. يا بعد از ظهور. در برخى احاديث مشكل سندى و در برخى ديگر مشكل دلالت وجود دارد. افزون بر اين رواياتى وجود دارد كه با صراحت وجود فرزند را براى حضرت نفى مى كند.(5) سوم: با توجه به روايات مذكور مى گوييم: در مورد زن و فرزند امام مهدى سه احتمال وجود دارد: 1- حضرت ازدواج نكرده است. لازمه اين احتمال آن است كه امام يكى از سنت‏هاى مهم اسلامى را ترك كرده باشد، كه با شأن امام سازگار نيست. امّا از سوى ديگر چون غيبت از اهميت بيش ترى برخوردار است؛ به ناچار امام از اين سنت چشم پوشى مى كند، كه اشكالى ندارد. براى حفظ مصلحت بالاتر، از مصلحت پايين‏تر چشم پوشى گردد. 2- حضرت ازدواج نموده، امّا فرزندى ندارد. نداشتن فرزند به سبب غيبت است. پذيرش اين فرض، سؤالى را با خود مى آورد كه آيا همسرش هم از عمر طولانى بهره‏مند است يا اين كه مدّتى با حضرت زندگى كرده و بعد از دنيا رفته است؟ در اين صورت حضرت به سنت ازدواج عمل كرده و بعد بدون زن و فرزند زندگيش را ادامه مى دهد. 3- حضرت زن و فرزند دارد. با پذيرش اين فرض، اين سؤالات مطرح است: آيا آنان نيز عمرى طولانى دارند؟ فرزندان حضرت نيز فرزندانى دارند؟ اگر دارند، اين همه اولاد، در پى اصل خويش مى افتند و همين كنجكاوى، مسئله را به جايى مى رساند كه با فلسفه غيبت منافات دارد. با توجه به مطالب مذكور، نمى‏توان يكى از اين سه احتمال را قاطعانه پذيرفت و اين به مقتضاى خرد ورزى است كه در جايى كه دليل كافى براى اثبات يا انكار چيزى وجود ندارد، از ابراز حكم قطعى خوددارى گردد. بنابراين از راه هايى كه پيش روى ما است، نمى‏توان وجود زن و فرزندى را براى حضرت مهدى ثابت نمود.(6) بنا براين ادعاي فرزند و همسر داشتن آن حضرت، در زمان غيبت، دليل قابل پذيرشي نمي تواند داشته باشد. درضمن بعد از ظهور، امام زمان (ع) ياران ايشان هميشه درحال جنگ نيستند، زيرا- بعد از ظهور -امام حكومت تشكيل مي دهند و ياران امام مانند ديگر افراد به زندگي خود ادامه مي دهد و امام را ياري مي نمايند. پى نوشت‏ها: 1. الشيخ الطوسي،الغيبة، تحقيق الشيخ عباد الله الطهراني، الشيخ علي أحمد ناصح، چاپ اول، 1411،مؤسسة المعارف الإسلامية - قم المقدسة، ص 162. 2. محمدباقر مجلسي، بيروت، لبنان، دار إحياء التراث العربي، ج 52، ص 317. 3. سيد ابن طاووس، جمال الأسبوع، تحقيق جواد قيومي الإصفهاني، چاپ اول، 1371 ش، مؤسسة الآفاق، ص 310. 4. همان، ص 510. 5. مسعودى، اثبات الوصيه، بيروت، دارالاضواء، ص 221. 6. براي آگاهي بيشتر ر.ك: مجله حوزه 70 و 71 ويژه امام زمان(ع).