جنگ بدر | پرسمان قرآن

جنگ بدر

نمایش نسخه چاپینمایش نسخه چاپی

بسمه تعالي؛ با عرض سلام؛ آيا همانطور که در فيلم محمد رسول الله صلوات الله عليه نشان مي دهد در جنگ بدر مسلمانان به دستور پيامبر صلوات الله آب چاهها را بر دشمنان بستند ؟

پاسخ: 
اين مطلب صحت ندارد، زيرا در منابع معتبر چيزي در اين خصوص گزارش نشده است. توضيح اينكه: در كتاب‌هاي تاريخي آمده كه يكي از اصحاب به نام «حباب بن منذر» پيشنهاد كرد كه سپاه اسلام، در كنار نزديك ترين چاه به محل دشمن، مستقر شود و چاه‌هاي ديگر را از بين ببرد . و بر سر چاهي كه فرود آمده‌اند، حوضي بسازند و پر از آب كنند. آن گاه با دشمن بجنگند و نگذارند دست آن ها به آب برسد. از سوي مورخان كه عمدتا اهل سنت هستند، نقدي درباره اين داده تاريخي بيان نشده است. (1) اما از نظر ما اين روايت به دلائل زير، نمي‌تواند معتبر باشد: 1ـ در مكاني كه كفار قريش، مستقر شدند، «عُدْوَةُ القُصْوى» قسمت بالا آب يافت مي‌شد. 2ـ كفّار قريش، زودتر از مسلمانان، وارد منطقه بدر شدند. منطقي نيست. آنان در جائي استقرار يابند كه آب نباشد و اجازه بدهند كه دشمنان آنان، در جائي كه چاه‌هاي آب هست، استقرار يابند.(2) 3ـ ابن اسحاق نقل مي‌كند كه چون مشركان به سوي حوضي كه مسلمانان درست كرده بودند، رفتند، پيامبر فرمان داد كه بگذاريد از آب استفاده كنند.(3) 4ـ جلوگيري از استفاده دشمن از آب، با اخلاق و سيره پيامبر و مباني اسلام در تضاد است. 5ـ روايت مرسل است، و فقط نام برخي از راويان در سند، ذكر شده است.(4) 6ـ روايت را محمد بن حُمَيد (ابن حميد)، ابو عبدالله رازي متوفاي سال 248 هجري(5) از سلمه بن فضل رازي ابرش، متوفاي سال 191 هجري(6) نقل كرده، بيش تر رجال‌ شناسان محمد بن حميد را موثق ندانسته و برخي او را دروغگو به حساب آورده‌‌اند.(7) همچنين سلمه بن فضل را برخي چون نسائي ضعيف شمرده و بخاري درباره وي مي‌گويد: احاديثي كه نقل كرده مورد انكار عالمان قرار گرفته است.(8) 7ـ در تفاسير نيز آمده كه دشمن پيش از مسلمانان وارد منطقه بدر شدند و چاه‌هاي آب را در اختيار گرفتند. مسلمانان نياز شديدي به آب داشتند كه خود را شستشو داده و تشنگي خود را برطرف نمايند كه باران الهي فرود آمد و مشكل مسلمانان برطرف شد(9). آيه 11، سوره انفال به آن اشاره دارد: «آبي از آسمان براي شما فرو فرستاد، تا به وسيله آن شما را پاك و پاكيزه نمايد و پليدي شيطان را از شما دور سازد». از مطالبي كه ذكر شد، روشن گرديد، كه پيامبر، در جنگ بدر، دشمن را از استفاده از آب محروم نساخت. اين روش ميان مسلمانان پاي‌بند به مباني اسلام، كار خلافي به حساب مي‌آمد. هيچ گاه مسلمانان راستين، چنين عملي انجام نمي‌دادند. پي‌‌نوشت‌ها: 1. تاريخ طبرى، محمد بن جرير، ج‏3، ص957، ترجمه ابو القاسم پاينده، تهران، اساطير، چ پنجم، 1375ش؛ كامل ابن اثير، ج 2، ص 122، 1386 - 1966م، ناشر: دار صادر للطباعة والنشر - دار بيروت للطباعة و النشر؛ بلاذري؛ الطبقات‏الكبرى، محمد بن سعد كاتب واقدى، ج‏4،ص 478، ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران، انتشارات فرهنگ و انديشه، 1374شُ. 2. جعفر مرتضى، الصحيح من سيرة النبي الاعظم، ج 5، ص 2910تا293، ناشر دار الحديث، چاپ اول، 1385ش. 3. سيره ابن هشام، ج 2، ص 234؛‌كامل ابن اثير، ج 2، ص 123. 4. طبري. همان. 5. سير أعلام النبلاء، ذهبي، ج 11، ص 506 ، چاپ 1413 - 1993، ناشر مؤسسة الرسالة - بيروت - لبنان. 6. همان، ج 9، ص 50. 7. همان، ج 11، ص 503 ـ 505. 8. همان، ج 9، ص 50؛ لسان الميزان، ابن حجر، ج 3، ص 70، سال چاپ 1390 - 1971 م، ناشر مؤسسة الأعلمي للمطبوعات - بيروت - لبنان. 9. تفسير نمونه، ج 7، ص 106؛‌ مكارم شيرازى، ناشر دار الكتب الإسلامية، تهران‏، سال چاپ 1374 ش‏؛ الميزان فى تفسير القرآن‏ ،طباطبايى، ج 9، ص 18 ـ 19، ناشر دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين حوزه علميه، قم‏، 1417.