ارث زن بدون فرزند

نمایش نسخه چاپینمایش نسخه چاپی

با سلام
در آيه 11 سوره نسا آمده كه اگر زن و مردي فرزند نداشته باشند ارث زن از مرد يك سوم است و در آيه 12 همان سوره آمده كه ارث همين زن يك چهارم است لطفا موضوع را براي بنده روشن فرماييد

پاسخ: 
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز آیه 11سوره نساء به شرح زیر است: «يُوصيكُمُ اللَّهُ في‏ أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصي‏ بِها أَوْ دَيْنٍ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَريضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليماً حَكيماً؛ خداوند در باره فرزندان تان به شما سفارش مى‏كند كه سهم (ميراث) پسر، به اندازه سهم دو دختر باشد و اگر فرزندان شما، (دو دختر و) بيش از دو دختر باشند، دو سوم ميراث از آنِ آن ها است و اگر يكى باشد، نيمى (از ميراث)، از آن او است و براى هر يك از پدر و مادر او، يك ششم ميراث است، اگر (ميت) فرزندى داشته باشد. اگر فرزندى نداشته باشد و (تنها) پدر و مادر از او ارث برند، براى مادر او يك سوم است (و بقيه از آن پدر است) و اگر او برادرانى داشته باشد، مادرش يك ششم مى‏برد (و پنج ششم باقيمانده، براى پدر است). (همه اين ها) بعد از انجام وصيتى است كه او كرده، و بعد از اداى دين است. شما نمى‏دانيد پدران و مادران و فرزندان تان، كداميك براى شما سودمندترند. اين فريضه الهى است و خداوند، دانا و حكيم است». اصلاً در آیه بالا راجع به سهم ارث زن صحبت نشده است؛ بلکه فقط راجع به ارث فرزندان در صورتی که دختر و پسر باشند و در صورتی که فقط دختر باشند و راجع به ارث پدر و مادر در صورتی که میت فرزند داشته باشد و در صورتی که فرزند نداشته باشد، سخن گفته شده است. یک سوم یاد شده در آیه 11، سهم ارث مادر است در زمانی که میت فرزند و برادران نداشته باشد؛ وگرنه سهم او یک ششم است. اما آیه 12 به شرح زیر است: «وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصينَ بِها أَوْ دَيْنٍ وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِها أَوْ دَيْنٍ وَ إِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ فَهُمْ شُرَكاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصى‏ بِها أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَليمٌ حَليمٌ؛ و براى شما، نصف ميراث زنان تان است، اگر آن ها فرزندى نداشته باشند و اگر فرزندى داشته باشند، يك چهارم از آن شما است، پس از انجام وصيتى كه كرده‏اند، و اداى دين (آن ها). براى زنان شما، يك چهارم ميراث شما است، اگر فرزندى نداشته باشيد و اگر براى شما فرزندى باشد، يك هشتم از آن آن ها تست، بعد از انجام وصيتى كه كرده‏ايد و اداى دين. اگر مردى بوده باشد كه كلاله [خواهر يا برادر] از او ارث مى‏برد، يا زنى كه برادر يا خواهرى دارد، سهم هر كدام، يك ششم است (اگر برادران و خواهران مادرى باشند) و اگر بيش از يك نفر باشند، آن ها در يك سوم شريك اند، پس از انجام وصيتى كه شده و اداى دين، به شرط آن كه (از طريق وصيت و اقرار به دين) به آن ها ضرر نزند. اين سفارش خدا است و خدا، دانا و بردبار است. بعد از بیان سهم ارث فرزندان و پدر و مادر در آیه قبل، در این آیه به بیان ارث زن و شوهر در صورت های مختلف پرداخته و می گوید: شما وارث نصف ارث همسرتان هستید اگر او فرزند نداشت، و وارث یک چهارم هستید اگر فرزند داشت، و او وارث یک چهارم ارث شما است اگر شما فرزند نداشتید، و اگر داشتید وارث یک هشتم است، و اگر چند زن داشتید، همگی در این یک چهارم یا یک هشتم سهیم می باشند و این سهم بردن، بعد از پرداخت دین های متوفی است. بنابراین، راجع به سهم ارث زن فقط در آیه 12 سخن گفته شده و در هیچ جای قرآن سخنی که با آن سازگار نباشد، نیامده است.