وقت نماز شب

image: 
آیا بهتر نیست نماز شب را قبل از خواب بخوانیم؟

شنیده ام برخی از اصحاب رسول خدا(صلی الله علیه و آله) نماز شب را قبل از خواب می خواندند تا از فیض آن محروم نشوند. درست است که هر چقدر به زمان اذان صبح نزدیک شویم فضیلت نماز شب بیشتر می شود اما تنها می دانیم و نمی خوانیم. آیا بهتر نیست نماز شب را قبل از خواب بخوانیم؟

یکی از ویژگی های دین اسلام و مزیت های آن نسبت به بسیاری از ادیان و مکاتب قابلیت آن برای انعطاف و تطبیق بر شرایط مختلف یک مسلمان است. این ویژگی باعث می شود هر کس با هر مقدار انگیزه و توان بتواند از بهره های معنوی اعمال مختلف برخوردار شود و به طور کلی خود را از آن محروم نداند.
برای هر نمازی یک بازه زمانی در نظر گرفته شده است که خواندن آن نماز در هر قسمت از آن صحیح است ولی از فضیلت یکسانی برخوردار نیست. مثلا نمازهای واجب در اول وقت فضیلت بیشتری دارند و هر مقدار که به آخر وقت نزدیک میشود از فضیلت آن کاسته میشود. نماز شب نیز دارای بازه زمانی چند ساعته است با این تفاوت که هر مقدار که به پایان این وقت نزدیک میشود فضیلت بیشتری پیدا میکند. بنابراین همانطوری که از دست دادن نماز واجب در اول وقت باعث نمی شود در آخر وقت هم خوانده نشود بیدار نشدن در وقت سحر هم نباید باعث محروم شدن از نماز شب شود. بلکه میتوان آن را قبل از خواب و در شروع وقت شرعی آن بجا آورد.

ـ محاسبه نیمه شب شرعی
وقت شرعی نماز شب از نیمه شب تا اذان صبح است. برای محاسبه نیمه شب باید طول شب را از غروب خورشید تا طلوع فجر(اذان صبح) محاسبه و آن را تقسیم به دو بخش مساوی نمود. با پایان پذیرفتن بخش اول و ورود در بخش دوم وقت نماز شب آغاز می شود. این زمان در نیمه دوم سال معمولا زمانی بین ساعت 11 تا 12 می باشد. اما در نیمه اول سال به خاطر تغییر ساعت به بعد از ساعت 12 قرار می گیرد.
به عنوان مثال برای محاسبه وقت نماز شب مطابق اوقات شرعی امروز ششم اردیبهشت 98 به این گونه عمل می کنیم:
غروب خورشید: 19:47
اذان صبح: 4:53
طول شب: 9 ساعت و 6 دقیقه که نصف آن 4 ساعت و 33 دقیقه می شود.
بنابراین آغاز وقت نماز شب 4 ساعت و 33 دقیقه بعد از غروب آفتاب می شود که ساعت 12 و بیست دقیقه است.
زمان نیمه شب در طول ایام سال در اکثر تقویم های شرعی از جمله باد صبا محاسبه و درج شده است.

ـ محاسبه وقت سحر
وقت فضیلت نماز شب سحر است که هر مقدار به اذان صبح نزدیک شود بر فضیلت آن افزوده میشود. وقت سحر با طلوع فجر(اذان صبح) پایان می پذیرد اما در مورد شروع آن اختلاف نظر وجود دارد. شاید قول صحیح تر در شروع وقت سحر پایان یافتن دو سوم آغازین شب باشد. به این معنا که سحر شامل یک سوم پایانی شب می شود. مرحوم صاحب جواهر (ره) این قول را تقویت کرده است.(1)
بنابراین در مثال قبل آغاز سحر از ساعت 1 و 51 دقیقه بامداد است. برخی نیز سحر را یک ششم پایانی شب می دانند.

پی نوشت:
1. نجفى، صاحب الجواهر، محمد حسن‌(1266 ق)، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج‌7، ص200.

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: