واژه «یونس» در قرآن

image: 
در قرآن به جای نام عبری یا سریانی «یونه» از نام یونانی «یونس» استفاده شد؛ دلیل آن چیست؟

در قرآن به جای نام عبری یا سریانی «یونه» از نام یونانی «یونس» استفاده شد؛ دلیل آن چیست؟

صرف نظر از این که «یونس» در زبان های دیگر چگونه استعمال می شود باید گفت مهم ریشه کلمات نیست، بلکه مهم آن است که مثلا «یونس» در زبان عرب وجود داشته و استعمال می شده است.
اگر عرب به آن تکلم می کرده و مورد استعمال عرب بوده، آمدن در قرآن نیز هیچ اشکالی ندارد زیرا قرآن بر قوم عرب نازل شده و علی القاعده به زبان آن ها و مطابق استعمال و تکلم آن ها، تکلم کرده است.
وقتی واژه ای در نزد عرب آن زمان، جزء زبان عربی شمرده می شده و عرب، آن را استعمال می کرده است، منعی برای آمدن در قرآن ندارد، مگر این که غیر فصیح بوده و یا مخل به فصاحت و بلاغت کلام باشد و عرب فصیح، آن را استعمال نمی کرده است؛ که در این باره (یونس) چنین نیست.
بنابر این، همین که قبل از اسلام نیز «یونس» در گفتار عربی وجود داشته و استعمال می شده، آمدن آن در قرآن نیز صحیح و طبیعی است.
اگر این واژه برای عرب نامأنوس و نادرست بود، قطعا ایراد می گرفتند و همین که ایرادی نگرفته اند، معلوم می شود خارج از تکلم عرب فصیح نبوده است.

ممکن است گفته شود شاید هر دو استعمال در عرب بوده ولی استعمال «یونس» فصیح تر بوده است.
در جواب باید گفت، خیر؛ در کتب لغت عرب، چنین استعمالی (یونه) ندیدم. حتی ریشه «ونه» یا «ینه» هم نبود. اما در باره «یونس» گفته شده که «يُونُسُ»‏، «يُونَسُ» و «يُونِسُ»، هر سه اسم مرد هستند؛ و به جای واو، همزه هم حکایت شده، یعنی یؤنس. "قال الفراء: «يُونُسُ»‏ و «يُونَسُ» و «يُونِسُ»؛ ثلاثُ لغاتٍ فى اسم رجلٍ. و حُكِى فيه الهمز أيضاً."(1)
لذا به نظر می رسد این گونه نبوده که هر دو استعمال در عرب بوده ولی یکی فصیح تر از دیگری باشد، بلکه می توان گفت یک استعمال بوده و آن هم همان «یونس» بوده است، یعنی عرب، استعمال دیگری برای «یونس»(حضرت یونس فرزند مَتّی) نداشته است.

پی نوشت:
1. جوهری، الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربية، تحقیق: احمد عبدالغفور عطار، ناشر: دار العلم للملایین ـ بیروت، 1404ق، ج 3، ص 905.

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: