محبت بین همسران

image: 
این مودت و رحمت بین زن و مرد، دقیقا کی حاصل می شود؟

خداوند در سوره روم در آیه 21 می فرماید: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ»
این مودت و رحمت بین زن و مرد، دقیقا کی حاصل می شود؟ قبل از این که به هم محرم شوند آیا ممکن است علاقه مند شوند به یکدیگر؟ یا بعد از این که به هم محرم شدند به یک دیگر علاقه مند می شوند؟

به نظر مي رسد آيه شريفه، ناظر به زمان آغاز محبت نيست تا بحث شود قبل از خواستگاری اين محبت ايجاد می شود يا پس از ازدواج، بلكه آيه از يک ساختار فطری انسانی سخن می گويد كه انسان بطور فطری می تواند به ديگری علاقمند شود بعكس ساير موجودات مثلا جمادات.
هر چند فحوای كلام مفسران، آنرا ناظر به پس از ازدواج معرفی می كند:
مودت تقريبا به معنای محبتی است كه اثرش در مقام عمل ظاهر باشد. و رحمت، به معنای نوعی تاثير نفسانی است، كه از مشاهده محروميت محرومی كه كمالی را ندارد و محتاج به رفع نقص است، در دل پديد می‏ آيد، و صاحبدل را وادار می‏ كند به اين كه در مقام برآيد و او را از محروميت نجات داده و نقصش را رفع كند.
به طوری كه از سياق برمی ‏آيد مراد از مودت و رحمت در آيه همان مودت و رحمت خانوادگي است.(1)
از آن جا كه ادامه اين پيوند در ميان همسران خصوصا، و در ميان همه انسان ها عموما، نياز به يک جاذبه و كشش قلبی و روحانی دارد به دنبال آن اضافه می‏ كند: و در ميان شما مودت و رحمت آفريد «وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً»(2)
توضيحات ديگری كه در تفاسير در مورد تفاوت مودت و رحمت بيان شده است نيز مودت و رحمت را به پس از تشكيل خانواده مربوط می داند.(3)
اما اگر مساله مودت و رحمت را به صورت مطلق ميان دو زوج تصور كنيم آنگاه تكليف همسراني كه اين محبت و صميميت درميانشان وجود ندارد و حتي منجر به طلاق می شود، چه مي شود؟!
لذا شايد مناسب تر باشد كه جعل مودت و رحمت را به معنای توانايی و قابليت ايجاد محبت و صميميت در ميان انسان ها بگيريم كه البته با ايجاد رابطه زوجيت و همسری، مشروعيت می يابد.

پی نوشت ها:
(1) طباطبایی، تفسیر الميزان، ج 16، ص 250.
(2) مکارم شیرازی، تفسير نمونه، ج 16، ص 391.
(3) 1. مودّت: انگیزه ارتباط در آغاز کار ازدواج است و اما ادامه و پایان آن که یکی از دو همسر ممکن است ضعیف و ناتوان شود و قادر بر خدمت نسبت به دیگری نباشد، «رحمت» جایگزین مودّت می شود. او دلسوزی خاص دارد، حتی از دیگران جهت کمک به همسرش استمداد می طلبد و خود را به هر آب و آتشی می افکند تا رحمت الهی را از خویش بروز و ظهور دهد، در حالی که آن روز نه نیازمندی جنسی و شهوانی است و نه مسائل دیگر جوانی. در این مرحله حساس مراقبت از یکدیگر اهمیت زیادی دارد، همچون مریضی که توجه های پیاپی نزدیکان وی، او را بهبود می بخشد و ایجاد امید می نماید.
2. مودّت: درباره بزرگترهاست که توان خدمت به یکدیگر را دارند، اما کودکان و فرزندان کوچک در سایه رحمت پرورش می یابند و رشد می کنند و شاید رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) هم که فرمود: «وَارْحَمُوا صِغارَکُم؛ به کوچکترها ترحّم کنید»، بر همین اساس بوده است.
3. مودّت: غالباً جنبه دو طرفه (تقابل) دارد، به مجرّد آن که از طرفی سرزد، بر اساس قانون طبیعت، طرف مقابل باید آن را جبران کند و الاّ ظلم و ستم خواهد شد. اما رحمت، یک جانبه و ایثارگرانه است لکن بقای جامعه کوچک (خانواده) و بزرگ (اجتماع) به خدمات متقابل است که ریشه در مودّت دارد. (ر.ك: مکارم شیرازی، تفسير نمونه، ج 16، ص 393)

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: