فهرست خلفای اموی، عباسی و...

image: 
فهرست خلفای اموی، عباسی و...

خلفای راشدین چه کسانی هستند؟ خلفای اموی، عباسی، فاطمی و عثمانی را نام ببرید؟

خلافت اسلامی عنوانی است که بعد از پیامبر(صلی الله علیه وآله) از طرف اهل سنت به جانشینان حضرت محمد(صلی الله علیه وآله) اطلاق شد. آنان چهار خلیفه اول یعنی ابوبکر، عمر، عثمان و حضرت علی (علیه السلام) را خلفای راشدین نامیدند.(1)
«مستوفی» خلفای راشدین را پنج نفر دانسته و امام حسن مجتبی(علیه السلام) را نیز به آن ها افزوده است.(2)
اما شیعه این تقسیم بندی ها را قبول ندارد و تنها دوازده امام(علیهم السلام) را خلفای راشدین می داند.(3)

پس از امام حسن(علیه السلام) خلفای امویان بر سر کار آمدند. آنان که خلفای ظالم و ستمکار بودند از سال 40 هجری تا سال 132هجری قمری کرسی خلافت را اشغال نمودند. آنان عباتند از:
1- معاويه [اول‏] بن ابى سفيان- ربيع الاول- 41 ه ق/ 661 م.
2- يزيد [اول‏] بن معاويه- رجب- 60 ه ق/ 680 م.
3- معاويه [دوم‏] بن يزيد- 15 ربيع الاول- 64 ه ق/ 683 م.
4- مروان [اول‏] بن حكم- 3 ذو القعده- 64 ه ق/ 683/ م.
5- عبد الملك بن مروان- 27 رمضان- 65 ه ق/ 685 م.
6- وليد [اول‏] بن عبد الملك- 14 شوال- 86 ه ق/ 705 م.
7- سليمان بن عبد الملك- 15 جمادى الآخرة- 96 ه ق/ 715 م.
8- عمر بن عبد العزيز بن مروان- 10 صفر- 99 ه ق/ 717 م.
9- يزيد [دوم‏] بن عبد الملك- 20 رجب- 101 ه ق/ 720 م.
10- هشام بن عبد الملك- 26 شعبان- 105 ه ق/ 724 م.
11- وليد [دوم‏] بن يزيد- 6 ربيع الثانى- 125 ه ق/ 743 م.
12- يزيد [سوم‏] بن وليد- 27 جمادى الآخرة- 126 ه ق/ 744 م.
13- ابراهيم بن وليد- 7 ذو الحجّه- 126 ه ق/ 744 م.
14- مروان [دوم‏] بن محمد- 14 صفر- 127 ه ق/ 744 م‏(4)

پس از آن ها خلفای عباسی که آن ها نیز خلفای جور بودند ظالمانه و با فریب مردم به کرسی خلافت تکیه زدند. آنان که از سال 132 تا 656 هجرى قمرى (750 تا 1258 ميلادى) یعنی بیش از 500 سال خلافت کردند عبارت بودند از:
1- السفّاح، ابو العباس عبد الله بن محمد- 13 ربيع الاول- 132 ه ق/ 750 م.
2- المنصور، ابو جعفر عبد الله بن محمد- 13 ذو الحجه- 136 ه ق/ 754 م.
3- المهدى، ابو عبد الله محمد بن المنصور- 6 ذو الحجه- 158 ه ق/ 775 م.
4- الهادى، ابو محمد موسى بن المهدى- 22 محرم 169 ه ق/ 785 م.
5- الرشيد، ابو جعفر هارون بن المهدى- 16 ربيع الاول- 170 ه ق/ 786 م.
6- الامين، ابو موسى محمد بن الرشيد- 3 جمادى الآخرة- 193 ه ق/ 809 م.
7- المأمون، ابو جعفر عبد الله بن الرشيد- 26 محرم- 198 ه ق/ 813 م.
8- المبارك، ابراهيم بن المهدى [1] 2- 5 محرم- 202 ه ق/ 817 م.
9- المعتصم باللّه، ابو اسحاق محمد بن الرشيد- 16 رجب- 218 ه ق/ 833 م.
10- الواثق باللّه، ابو جعفر هارون بن المعتصم- 18 ربيع الاول- 227 ه ق/ 842 م.
11- المتوكّل على، ابو الفضل جعفر بن المعتصم- 23 ذو الحجه- 232 ه ق/ 847 م.
12- المنتصر باللّه، ابو جعفر محمد بن المتوكّل- 4 شوال- 247 ه ق/ 861 م.
13- المستعين باللّه، ابو العباس احمد بن محمد بن المعتصم- 3 ربيع الثانى 248 ه ق/ 862 م.
14- المعتزّ باللّه، ابو عبد الله محمد بن المتوكّل- 4 محرم- 252 ه ق/ 866 م.
15- المهتدى باللّه، ابو اسحاق محمد بن الواثق- 27 رجب 255 ه ق/ 869 م.
16- المعتمد على الله، ابو العباس احمد بن المتوكّل- 18 رجب- 256 ه ق/ 870 م.
17- المعتضد باللّه، ابو العباس احمد بن الموفّق بن المتوكّل- 20 رجب- 279 ه ق/ 892 م.
18- المتكفى باللّه، ابو محمد على بن المعتضد- 22 ربيع الثانى- 289 ه ق/ 902 م.
19- المقتدر باللّه، ابو الفضل جعفر بن المعتضد- 12 ذو القعده- 295 ه ق/ 932 م.
20- المرتضى، ابو العباس عبد الله بن المعتزّ- 21 ربيع الاول- 296 ه ق/ (يك روز خلافت كرد)
21- القاهر باللّه، ابو منصور محمد بن المعتضد- 27 شوال 320 ه ق/ 932 م.
22- الراضى باللّه، ابو العباس احمد بن المقتدر- 6 جمادى الاولى 322 ه ق/ 934 م.
23- المتّقى للّه، ابو اسحاق ابراهيم بن المقتدر- 20 ربيع الاول- 329 ه ق/ 940 م.
24- المستكفى باللّه، ابو القاسم عبد الله بن المكتفى- 20 صفر- 333 ه ق/ 944 م.
25- المطيع للّه، ابو القاسم فضل بن المقتدر- 12 جمادى الآخرة- 334 ه ق/ 946 م.
26- الطائع للّه، ابو الفضل عبد الكريم بن المطيع- 13 ذو القعده- 363 ه ق/ 974 م.
27- القادر باللّه، ابو العباس احمد بن اسحاق بن المقتدر- 19 رجب- 381 ه ق/ 911 م.
28- القائم بأمر الله، ابو جعفر عبد الله بن القادر- 11 ذو الحجه- 422 ه ق/ 1031 م.
29- المقتدى بأمر الله، ابو القاسم عبد الله بن محمد بن القائم- 13 شعبان 467 ه ق/ 1075 م.
30- المستظهر باللّه، ابو العباس احمد بن المقتدى- 15 محرم- 487 ه ق/ 1094 م.
31- المسترشد باللّه، ابو منصور فضل بن المستظهر- 16 ربيع الثانى- 512 ه ق/ 1118 م.
32- الراشد، ابو جعفر منصور بن المسترشد- 17 ذو القعده- 529 ه ق/ 1135 م.
33- المقتفى لأمر الله، ابو عبد الله محمد بن المستظهر- 18 ذو القعده- 530 ه ق/ 1136 م.
34- المستنجد باللّه، ابو المظفر يوسف بن المقتفى- 2 ربيع الاول- 555 ه ق/ 1160 م.
35- المستضي‏ء بأمر الله، ابو محمد حسن بن المستنجد- 9 ربيع الثانى- 566 ه ق/ 1170 م.
36- الناصر لدين الله، ابو العباس احمد بن المستضي‏ء- 2 ذو القعده- 575 ه ق/ 1180 م.
37- الظاهر بأمر الله، ابو نصر محمد بن الناصر- 30 رمضان 622 ه ق/ 1225 م.
38- المستنصر باللّه، ابو جعفر منصور بن الظاهر- 14 رجب- 623 ه ق/ 1226 م.
39- المستعصم باللّه، ابو احمد عبد الله بن المستنصر- 10 جمادى الآخرة- 640 ه ق/ 1242 م پايان خلافت او 656 ه ق/ 1258 م‏(5)

همزمان با آنان در مصر خلفای فاطمی حکومت می کردند آنان که به مذهب «اسماعیلیه» بودند و خود را از اولاد حضرت زهرا(سلام الله علیها) معرفی می کردند و از سال 297 تا 567 هجرى قمرى (909 تا 1171 ميلادى) خلافت کردند عبارتند از:
1- المهدى، ابو محمد عبيد الله- 4 ربيع الثانى- 297 ه ق/ 909 م.
2- القائم بأمر الله ابو القاسم محمد بن المهدى- 14 ربيع الاول- 322 ه ق/ 934 م.
3- المنصور باللّه، ابو طاهر اسماعيل بن القائم- 13 شوال- 334 ه ق/ 945 م.
4- المعزّ لدين الله، ابو تميم معدّ بن المنصور- اول ذو القعده- 341 ه ق/ 952 م.
5- العزيز باللّه، ابو منصور نزار بن المعزّ- 5 ربيع الثانى- 365 ه ق/ 975 م.
6- الحاكم بأمر الله، ابو على منصور بن العزيز- 29 رمضان- 386 ه ق/ 996 م.
7- الظاهر لإعزاز دين الله ابو الحسن على بن الحاكم- 10 ذو الحجه- 411 ه ق/ 1020 م.
8- المستنصر باللّه، ابو تميم معدّ بن الظاهر- 15 شعبان 427 ه ق/ 1035 م.
9- المستعلى باللّه، ابو القاسم احمد بن المستنصر- ذو الحجه- 487 ه ق/ 1094 م.
10- الآمر باحكام الله، ابو على منصور بن المستعلى- 14 صفر- 495 ه ق/ 1101 م.
11- الحافظ لدين الله، ابو الميمون عبد المجيد بن الآمر- 15 محرم- 525 ه ق/ 1130 م.
12- الظافر باللّه، ابو المنصور اسماعيل بن الحافظ- 6 جمادى الآخرة- 544 ه ق/ 1149 م.
13- الفائز بنصر الله، ابو القاسم عيسى بن الظافر- اول صفر- 549 ه ق/ 1154 م.
14- العاضد باللّه، ابو محمد عبد الله بن الفائز- رجب- 555 ه ق/ 1160 م‏(6)

خلفای عباسی به دست مغول منقرض شدند اما پس از مدتی دوباره سلسله دیگری به نام خلفای عثمانی ابتدا در شام و سپس در استانبول بیش از پانصد سال خود را خلیفه معرفی کردند و تا جنگ جهانی اول همچنان حکومت می کردند اسامی آن ها عبارت است از:
عثمان اول(1281 - 1324) میلادی
اورخان(1324 - 1360)
مراد اول(1359 - 1389)
بایزید یلدرم(الصاعقه) (1389 - 1402)
محمد اول(1403 - 1413 - 1421)
مراد دوم(1421 - 1444 و 1446 - 1451)
محمد دوم(الفاتح) (1446 و 1451 - 1481)
بایزید دوم(1481 - 1512)
سلیم اول(1512 - 1520)
سلیمان اول - القانونی -(1520 - 1566)
سلیم دوم (1566 - 1574)
مرداد سوم(1574 - 1595)
محمد سوم (1595 - 1603)
احمد اول(1603 - 1617)
مصطفی اول(1617 - 1618 و 1622 - 1623)
عثمان دوم(1618 - 1622)
مراد چهارم (1623 - 1640)
ابراهیم اول(1640 - 1648)
محمد چهارم(1648 - 1687)
سلیمان دوم(1687 -1691)
احمد دوم(1691 - 1695)
مصطفی دوم(1695 - 1703)
احمد سوم(1703 - 1730)
محمود اول(1730 - 1754)
عثمان سوم(1754 - 1757)
مصطفی سوم(1757 - 1774)
عبد الحمید اول(1774 - 1789)
سلیم سوم(1789 - 1807)
مصطفی چهارم(1807 - 1808)
محمود دوم (1808 -1839)
عبدالمجید اول(1839 - 1861)
عبدالعزیز(1861 - 1876)
مراد پنجم(1876)
عبد الحمید دوم(1876 - 1909)
محمد پنجم - رشاد - (1909 - 1918)
محمد ششم(1918 - 1922)
عبد المجید دوم(1922 - 1924)(7)

پی نوشت ها:
1. ابن اثیر، مبارک بن محمد، النهایة فی غریب الحدیث و الاثر، چاپ محمود محمد طناحی و طاهر احمد زاوی، بیروت 1383/1963، چاپ افست قم 1364 ش، ج2، ص225؛ ابن العبرى (م 685)، مختصر تاريخ الدول، ترجمه عبد المحمد آيتى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، چ اول، 1377ش، ص407
2. مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تصحیح شارل پلا، بیروت، منشورات جامعة لبنانیة، 1973م، ج3، ص184؛ مستوفی، حمدالله، تاريخ گزيده، تحقيق عبد الحسين نوايى، تهران، امير كبير، چ سوم، 1364ش، 198-199
3. عاملی، علامه سید جعفر مرتضی، الصحیح من سیره النبی الاعظم، ترجمه محمد سپهری، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، 1390ش، ج1، ص267
4. ابن العبری، پیشین، ص408
5. همان، ص409-413
6. همان، ص415-417
7. یاغی، اسماعیل احمد، دولت عثمانی از اقتدار تا انحلال، ترجمه رسول جعفریان، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1379 ش، ص6 تا آخر

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: