روح اجنه

image: 
آیا اجنه هم روح‌ دارند یا روح مخصوص انسان است؟ جایگزین روح آن ها چیست؟

آیا اجنه هم روح‌ دارند یا روح مخصوص انسان است؟ جایگزین روح آن ها چیست؟

برای پاسخ به این سوال ابتدا لازم است به چند نکته توجه کرد:

نخست. دسته بندی کلی مخلوقات عالم:
در یک دسته بندی کلی، مخلوقات الهی یا مجردند یا مادی. موجودات مجرد، که در ادبیات دینی به آنها فرشته گفته می شوند.موجودات مادی نیز شامل انسان، حیوانات، گیاهان و جمادات هستند. البته از سویی معلوم نیست همه فرشتگان مجرد باشند. از سوی دیگر، جایگاه اجنه در این دسته بندی چندان مشخص نیست و در بین علما، مورد اختلاف است.

دوم. موجودات دارای روح:
در بین موجوداتی که ذکر شد، گفته شده است که تنها انسان، حیوانات و گیاهان دارای روح هستند.روح، عبارت است از یکی از ابعاد یک موجود زنده که منشأ حیات اوست که اعمال حیاتی از او ناشی می شود. موجود زنده به کمک روح(نفس) کارهایی را انجام می دهد تا کمال متناسب با خود را به دست بیاورد. گیاهان به کمک نفس نباتی خود تغذیه کرده، رشد می کنند و تولید مثل می نمایند. حیوانات به کمک نفس حیوانی خود علاوه بر سه عمل پیش گفته، حرکت می کنند. انسان نیز به کمک نفس انسانی و ناطقه، علاوه بر کارهای پیش، تعقل کرده و بدین وسیله به سمت کمال می رود.

سوم. جنس جن:
از آيات قرآن استفاده مى‏ شود كه "جن‏" يک نوع موجود عاقلى است كه از حس انسان پوشيده شده، و آفرينش آن در اصل از آتش يا شعله هاى صاف آتش است، و ابليس نيز از همين گروه است.(1) ایشان نیز مانند ما انسان ها مکلف به تکالیفی هستند و همانند انسان ها مکلفند که به پیامبر زمان خود ایمان بیاورند. هم چون انسان ها دارای زندگی ومرگ و حشر هستند.(2)
برخی اجنبه را مادی می پندارند.(3) بعضى از آن ها تعبير به نوعى از "ارواح عاقله" مى‏ كنند كه‏ مجرد از ماده است. البته، تجرد آنان کامل نیست چرا که از چیزی مادی آفریده شده است بلکه حالت نیمه تجرد دارند که با حواس ما درک نمی شود و از آن، به جسم لطیف تعبیر می شود.(4)

با توجه به این نکات اجنه نیز دارای روح هستند؛ زیرا آنان نیز مانند انسان ها دارای مرگ و حیات هستند. پس باید منشأ حیاتی داشته باشند که به جدا شدن آن از بدنشان بمیرند. از سوی دیگر، روح آنان از سویی شبیه نفس نبات و حیوان نیست چرا که اجنه برخلاف حیوان و گیاه، دارای اراده و شعور هستند به صورتی که مخاطب دستورات الهی و دین الهی هستند. بنابراین باید نفسی داشته باشند که کلام الهی را متوجه شوند و قدرت تعقل داشته باشند و بتوانند با انجام کارهایی متناسب به کمال برسند.
البته همین مقدار از اگاهی ما نیز به واسطه خبر دادن خداوند است و چون مطلب مستند دیگری در ادله نقلی معتبر نداریم، خصوصیات بیشتری از روح آنان را نمی دانیم.

پی نوشت ها:
1. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1374ش، ج1، ص182
2. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القران الکریم، قم، نشر اسلامی،1417ق، چاپ پنجم، ج12، ص224
3. تفسیر نمونه، ج1، ص182
4. تفسیر نمونه، ج11، ص80

برای مشاهده مطلب در تاپیک اصلی کلیک فرمایید

 

 

موضوع: